اختلال شخصیت افسرده

(Depressive personality disorder )

ویژگی اصلی افراد دارای این شخصیت صفات مادام العمر طیف افسردگی است.

این افراد بدبین ، بی لذت ، وظیفه شناس ، مردد به خود و به شیوه ای مزمن ناشاد و ناخشنودند.

این شخصیت را پیش تر شخصیت مالیخولیایی ( ملانکولیک ) می نامیدند.شیوع این شخصیت در مرد و زن تقریبا به یک اندازه است.این افراد بیشتر اوقات بی کس ، جدی ، عبوس ، سلطه پذیر و بدبین هستند و خود را دست کم می گیرند.به زودی پشیمان می شوند و احساس بی کفایتی و نا امیدی می کنند.اینان اغلب موشکاف اند و در جست وجوی عیوب و نقایص خود ، دیگران ، اجتماع و جهان مته به خشخاش می گذارند.

مانند شخصیت های وسواسی – جبری کمال طلب و زیادی با وجدان اند و دائما به کار می اندیشند و با شدت وحرارت احساس مسئولیت می کنند و با پیش آمدن موقعیت های جدید خیلی زود حال شان گرفته می شود.

همیشه از این می ترسند که مورد تایید دیگران قرار نگیرند.بدون این که حرفی بزنند در درون خود رنج می کشند وحتا ممکن است خیلی زود اشک شان درآید. هرچند به طور معمول در حضور دیگران چنین کاری نمی کنند.

شک و تردید و بلا تصمیمی و احتیاط باعث می شود که احساس نا امنی ذاتی آن ها بیشتر شود.

خلق غالب معمول اینان عبارت است از اندوه ، دلتنگی ، افسردگی ، فقدان شادی و ناخشنودی.

درک شان از خود حول محور باورهایی چون بی کفایتی، بی ارزشی و عزت نفس پایین دور می زند.

نسبت به اجتماع چون خود سخت گیر و موشکاف و عیب جو هستند .شخصیت افسرده منتقد همیشگی خود و دیگران است.دایم در فکر و خیال بوده ومستعد و آماده ی نگرانی و دچار احساس گناه شدن است .این شخصیت بدبین و منتظر رخدادهای منفی ست.

ویژگی های شخصیتی افسرده حتا تا مرز اختلال در بسیاری از مشاهیر و اندیشمندان تاریخ وجود داشته است.

خیام و کافکا و صادق هدایت و فروغ فرخزاد از این جمله اند.


معیارهای پژوهشی DSM - IV - TR برای اختلال شخصیت افسرده :



الگوی ژرف و پایدار شناخت ها و رفتارها مبتنی بر افسردگی که از آغاز بزرگ سالی شروع شده و در زمینه های گوناگون وجود داشته باشد که با دست کم پنج مورد از حالات زیر مشخص می شود:

۱) ویژگی های معمول خلق افسرده ی چیره چون اندوه ، دلتنگی ، افسردگی ، نداشتن شادی ، ناخشنودی

۲) درک از خویشتن حول محور باورهای بی کفایتی ، بی ارزشی و عزت نفس پایین

دور می زند.

۳) نسبت به خود عیب جو و تحقیر کننده است و در همه حال خود را مقصر و گناه کار می داند.

۴) دایم در اندیشه و گمان و مستعد نگرانی است.

۵) منفی کار ، عیب جو و نسبت به دیگران نکته بین ، نقاد و موشکاف است.

۶) بدبین است.

۷) مستعد احساس گناه یا پشیمانی است.
 
شخصیت افسرده داریم یا مبتلا به اختلال خلقی هستیم؟

افراد دارای شخصیت افسرده با صفات همیشگی در طول عمر که در طیف افسردگی قرار می گیرند مشخص می شوند (شخصیت به عنوان یک برچسب تشخیص کلی برای رفتار قابل مشاهده و تجارب درونی قابل بیان ذهنی مورد استفاده قرار گرفته است). شخصیت افسرده به تازگی در مبحث شخصیت در dsm-iv-tr طبقه بندی شده است، اما شخصیت ملانکولیک را روان پزشکان اروپایی نظیر ارنست کرچمر در اوایل قرن بیستم ، توصیف کردند. شخصیت افسرده را می توان بخشی از یک طیف اختلالات عاطفی تصور کرد که در آن اختلال افسرده خویی و اختلال افسردگی اساسی انواع شدیدتر آن هستند.
سبب شناسی:
به طور کلی نقش عوامل ارثی در این شخصیت به اثبات رسیده و طبق نظریه های زیست شناختی به محور هیپوتالامیک – هیپوفیز – آدرنال مربوط می گردد. این در حالی است که نظریه های شناختی به احساس فقدان در اوایل زندگی، ضعف ایفای نقش پدری و مادری و همچنین وجدان تنبیه گر و احساس فوق العادۀ گناه اشاره دارند.
تشخیص و ویژگیهای بالینی:
این افراد از شادی طبیعی زندگی سهم اندکی برده اند ، تنها، غمگین و خود ملالتگر هستند. مستعد ابراز احساس پشیمانی و نا امیدی هستند. غالباّ احساس مسؤلیت می کنند. به آسانی ، هر چند نه در حضور دیگران ، اشک می ریزند. میل به تردید و احتیاط احساس ناامنی ذاتی آنها را فاش می کند.
به طور کلی می توان آنها را آرام، درون گرا، غمگین، بعضاً بدبین، نکته بین و منتقد نفس، شکاک، اهل انتقاد از دیگران و راضی نشدنی، باوجدان، مسـؤل و اصلاح گر اجتماعی، خود نظم بخش، اندیشه ورز، تسلیم نگرانی و دل مشغول رویدادهای منفی توصیف کرد.
افراد دارای شخصیت افسرده از ناشادی مزمن شاکی هستند. یافتن چیزی شاد کننده، امید بخش یا خوشبین کننده در زندگی برای آنها دشوار است. احتمال دارد کارشان ، خودشان و روابطشان را با دیگران تحقیر کنند. از خود انتقاد می کنند و کندی روانی حرکتی غالباً نشان دهندۀ خلق پایین آنهاست.
شخصیت افسرده می تواند زمینه های خود شیفتگی مشهود ، جامعه گریزی (انزواطلبی) و گاهاً شخصیت وسواسی هم داشته باشد. نمونۀ بارز این شخصیت در تاریخ کافکا است.
درمان:
اگر این سبک شخصیتی شکل افراطی پیدا کند و در کارکرد عادی فرد مشکل ایجاد کند نیاز به درمان دارد. روان درمانی روش انتخابی برای شخصیت افسرده است و این افراد به روان درمانی بینش گرا پاسخ می دهند چون واقعیت سنجی آنها خوب است، می توانند نسبت به عوامل روان پویشی بیماری خود وقوف پیدا کرده و اثرات آنها را در روابط بین فردی خود تشخیص دهند. شناخت درمانی به فرد کمک می کند تظاهرات شناختی بدبینی خود را درک کند. سایر درمانهای مفید عبارتند از گروه درمانی ، درمان روابط بین فردی و بعضی از این افراد به روشهای خودیاری پاسخ می دهند.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٧:۱۱ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/۱٠/٩