خود بیمار انگاری چنین تعریف شده است: اشتغال ذهنی بیمار با ترس از بیمار شدن یا اعتقاد وی مبنی بر ابتلا به یک بیماری جدی. این ترس یا اعتقاد هنگامی ایجاد می شود که بیمار علایم یا کارکردهای بدنی را اشتباه تفسیر کند. این باور اشتباه باید حداقل 6 ماه، علی رغم فقدان یافته های پارتولوژیک در معاینات طبی و عصبی، دوام داشته باشد. ملاک های تشخیصی همچنین قید می کنند که این اعتقاد غلط به شدت یک هذیان نیست( در این صورت تشخیص اختلال هذیانی مناسب تر است). در عین حال نشانه های خود بیمار انگاری باید به شدتی باشد که سبب ناراحتی هیجانی بیمار شود و یا توانایی بیمار را در کارکردهای حوزه های مهم زندگیش مختل کند. اعتقاد آنها به وجود بیماری علی رغم نتایج منفی آزمایشات، سیر خوش خیم بیماری فرضی در طول زمان و اطمینان بخشی از سوی پزشکان یکسان است. گرچه علایم از هر سنی ممکن است شروع شوند ولی اختلال اغلب در افراد بین 20 تا 30 ساله دیده می شود. به نظر نمی رسد موقعیت اجتماعی، سطح تحصیلات و وضعیت زناشوئی تأثیری بر تشخیص داشته باشد. اگر بیمار ملاک های تشخیصی خودبیمارانگاری و اختلال روانی دیگری مانند اختلال افسردگی ماژور و اختلال اضطرابی فراگیر را به طور کامل دارا باشد، باید هر دو تشخیص را گذاشت. سیر خودبیمارانگاری معمولاً به صورت دوره ای است، دوره های بیماری از ماهها تا سالها طول می کشند ودر فواصل آنها دوره های آرامش با طول مدت مشابه دیده می شود. حدود (یک سوم)تا (یک دوم) بیماران نهایتاً بهبودی قابل ملاحظه ای می یابند. اکثر کودکان دچار خودبیمارانگاری تا سن نوجوانی یا اوایل جوانی بهبود می یابند.

درمان

الف) مناسب ترین فرد برای درمان، پزشک عمومی بیمار است که بهتر است تنها پزشک بیمار نیز باشد.

ب) بیمار فواصل منظم( هر6-4 هفته) ویزیت شود. ویزیت ها بایست حتی المقدور کوتاه باشد.

ت) در هر ویزیت یک معاینه جسمانی مختصر در ارتباط با شکایات بیمار انجام شود.

ث) شکایات بیمار نوعی وسیله ارتباط عاطفی از سوی بیمار محسوب می شود( نه علامتی از یک بیماری جدید)

ج) در حد امکان از انجام تست های تشخیصی، ارزیابی های آزمایشگاهی و اعمال جراحی خودداری شود.

چ) در صورت همراه بودن بیمارهای دیگر روانی با خودبیمارانگاری مانند افسردگی، اضطراب فراگیرو اختلال پانیک، درمان این اختلالات ضروری است.

ح) گروه درمانی با دید شناختی – آموزشی.

برای دارو درمانی باید به پزشک متخصص روانپزشک (اعصاب و روان) مراجعه نمود

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ۱:۱٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/٩/٢٩