Social Phobia یا همان ترس از اجتماع نوعی بیماریست که از استرس و پریشانی ، آشفتگی و توجه غیر معمول فرد به خود در شرایط عادی اجتماعی حاصل میشود . افرادی که دارای سوشیال فابیا هستند ، یک ترس مزمن نسبت به مورد توجه قرار گرفتن و یا محکوم شدن یا مورد قضاوت قرار گرفتن دارند .و در این شرایط احساس دست پاچگی یا شرمساری و یا حقارت می کنند . این حالات که بعضا شدید هم هستند میتواند در مدرسه ، محل کار یا دیگر فعالیت های روزانه به وجود آید. Social Phobia با ترس از افراد جامعه همراه است و افراد با این حالت همواره نگران روزها و هفته های آینده هستند.

سوشیال فابیا می تواند فقط محدود به یک نوع فعالیت اجتماعی باشد . مثلا ترس از سخنرانی کردن . علائم سوشیال فابیا میتواند بسیار شدید و ضعیف کننده باشد به طوری که شخص را از انجام فعالیتهای اجتماعی باز دارد . البته باید توجه داشت که داشتن استرس و نگرانی صرفا دلیل بر سوشیال فابیا نیست . بلکه این علائم در سوشیال فابیا باعث ترس و وحشت غیر عادی می شوند . برای مثال نگرانی قبل از سخنرانی موضوعی بسیار طبیعی است اما در سوشیال فابیا فرد هفته ها دچار نگرانی می شود و شاید از زیر آن شانه خالی کند ویا صدایش هنگام سخنرانی لرزان باشد و به سختی سخن بگوید .

Social Phobia در موارد زیر و مشابه آنها خود را نشان می دهد :

1- ملاقات با افراد جدید

2- تماشا شدن توسط دیگران

3- بحث های ناگهانی

4- صحبت های عمومی

5- نمایش بازی کردن

6- در معرض آزار قرار گرفتن یا هنگام قضاوت شدن

7- صحبت با اشخاص مهم

8- شنیدن اسم خود مثلا فراخوانده شدن در کلاس

9- صدای زنگ تلفن یا منزل

10- حضور در مکانهایی چون استخر یا حمام عمومی

11- امتحان دادن

12- خوردن و آشامیدن در جمع

13- سخنرانی کردن

14- حضور در جشن ها ، عروسی ها و دیگر گردهمایی های اجتماعی

Social Phobia دارای علائم فیزیکی مانند استرس و سرخ شدن و غیره می باشد که با حضور فرد در موقعیت هایی که پیشتر گفته شد بروز می دهند . این علائم خود تشدید کننده ی سوشیال فابیا هستند یعنی نگرانی فرد از ظهور این علائم ، خود باعث تشدید علائم و در نتیجه باعث تشدید سوشیال فابیا میشود.

علائم فیزیکی سوشیال فابیا عبارتند از :

1- تپش قلب ویا سفت شدن قفسه ی سینه

2- لرزش صدا

3- تنفس نا منظم و سریع

4- تعرق یا احساس گرمای ناگهانی

5- حالت تهوع و دلشوره

6- خشک شدن دهان و لب ها

7- لرزش دست و پا ویا کل بدن

8- انقباض عضلات ( مثل تیک زدن )

9- سرخ شدن

10- سرگیجه و احساس ضعف

11- چسبناک شدن یا مرطوب شدن کف دست ها

12- تکان های ناگهانی

علت Social Phobia :

بعضی از محققان بر این باورند که این بیماری به علت اختلال غده ای در مغز به نام Amygdala به وجود می آید . این غده در مرکز مغز وجود دارد و وظیفه ی آن کنترل ترس است . از طرفی مطالعات روی حیوانات این احتمال را به وجود آورده که سوشیال فابیا می تواند ارثی باشد . عده ی دیگری از دانشمندان علت را حساسیت و نارضایتی ها و فشارها می دانند .

Social Phobia در کودکان :

خجالتی بودن کودکان هیچ موضوع غیر عادی به شمار نمی رود اما کودکانی که دارای سوشیال فابیا هستند معمولا هنگامی که با دیگر همسن ها بازی می کنند یا در کلاس مطلبی می خوانند یا با افراد بزرگتر سخن می گویند ، امتحان می دهند یا ایفای نقش می کنند دچار پریشانی می شوند . در اکثر موارد کودکانی با سوشیال فابیا مایل به مدرسه رفتن نیستند .

تغییر شیوه ی زندگی :

راههایی وجود دارد که به رفع مشکلات ناشی از سوشیال فابیا کمک می کند . یکی از آنها تغییر شیوه زندگیست . البته این تغییرات بدون شک قادر به مهار بیماری نیستند اما به کاسته شدن استرس کمک میکند . در اینجا تنها به چند مورد اشاره میکنیم :

1 – ترک یا کم کردن مصرف کافئین : قهوه ، چای ، نوشابه های انرژی زا و فراوده های شوکولاتی باعث افزایش استرس می شود .

2 – ترک مشروبات الکلی : مشروبات الکلی افزایش دهنده ی استرس هستند . شاید شما در شرایطی قرار بگیرید که وسوسه ی نوشیدن مشروبات الکلی شوید و تصور کنید با این کار می توانید بر استرس خود برای مدتی غلبه کنید و به آرامش برسید اما الکل خطر حملات عصبی و استرسی را افزایش می دهد .

3 – ترک سیگار : نیکوتین یک ماده محرک قوی محسوب می شود . کشیدن سیگار بر خلاف تصور عموم باعث افزایش استرس می شود .

4 – خواب مناسب : زمانی که شما دچار کمبود خواب هستید بیشتر در معرض حملات استرسی قرار دارید . در صورتی که خواب مناسب و کافی به شما در حفظ آرامش کمک می کند .

درمان دارویی :

درمان دارویی بعضی وقت ها برای رهایی از علائم سوشیال فابیا استفاده می شود اما این یک درمان قطعی نیست چراکه اگر مصرف دارو ها قطع شود علائم سوشیال فابیا دوبار با قدرت تمام ظاهر می شوند . داروها زمانی مفید هستند که با مشاوره های پزشکی و کمک های شخصی همراه باشد . سه نوع دارو برای Social Phobia استفاده می شود :

1 – Beta Blockers : برای ضعیف کردن علائم پریشانی و استرس استفاده می شود . این دارو با مهار کردن هورمون آندرنالین از شدت استرس می کاهد . شاید بتا بلاکرها روی علائم حسی بی تاثیر باشند اما بدون شک در کاستن علائم فیزیکی تاثیرگذارند .

2 – Anti Depressants : این داروها زمانی استفاده می شوند که سوشیال فابیا بسیار آزار دهنده باشند .

3 – Benzodiazepines : این دارو بسیار مفید و سریع برای از بین بردن استرس می باشد اما قوی و اعتیاد آور هستند بنابراین زمانی استفاده می شوند که داروهای دیگر کارایی لازم را نداشته باشند .

رفتار شناسی و رفتار درمانی :

تحقیقات نشان می دهند که رفتار درمانی تاثیر بسزایی در درمان Social Phobia دارد .رفتار شناسی به افراد کمک میکند تا تفکر خود را تعییر داده و بر ترس خود غلبه کنند به عنوان مثال یک شخص با سوشیال فابیا میتواند به وسیله رفتار شناسی این طرز تفکر را که دیگران همواره در حال تماشای او هستند را تغییر دهد .

رفتار درمانی به دنبال عوض کردن واکنش های مردم در هنگام دلواپسی و پریشانی است . و کلید آن نیز قرار دادن افراد در شرایط است که از آن می ترسند .نکته ی مهم در رفتار شناسی و رفتار درمانی کم کردن استرس با پاک کردن اعتقادات اشتباه و ترک رفتارهای اشتباه است . در نهایت این درمان در حدود 12 هفته به طول می انجامد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٤:٥۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩۱/٩/٢٤