خوش‌اشتها هستم پس افسرده نیستم!




وقت‌هایی که افسرده و غمگین هستید، هوس خوردن چه غذایی می‌کنید؟ بعضی‌هااین جور مواقع اشتهای‌شان کور می‌شود؛ بعضی‌ها هم برعکس به بهانه اضطراب وافسردگی حسابی از خجالت شکمشان در می‌آیند. قدیمی‌ها می‌گویند وقتیآشفته‌اید گل گاو‌زبان بخورید، اعصابتان آرام می‌شود؛ وقتی افسرده‌اید عرقبیدمشک بخورید؛ اگر هم می‌خواهید شاد و سرخوش شوید چای زعفران نوش جانکنید...
بعضی از تحقیقات علمی ‌جدید هم تأثیر مثبت برخی از خوراکی‌ها مثل بستنی وشکلات را روی روحیه افرادی که به این خوراکی‌ها علاقه دارند ثابت کرده‌انداما آیا اصلا خوراکی‌ها می‌توانند روی حالات روانی آدم‌ها تأثیر بگذارند واگر جواب مثبت است، کسانی که از افسردگی رنج می‌برند با رعایت کدام رژیمغذایی می‌توانند شدت آن را کاهش دهند؟
آدم‌های خوش‌اشتها و شکمو همیشه از خوردن غذاهای مورد علاقه‌شان احساسخوبی دارند. تأثیر غذا روی روحیه این افراد را بیشتر می‌گذاریم به حسابلذتی که از غذا خوردن می‌برند ولی واقعیت این است که موادغذایی روی خلق وخوی افراد تأثیر مشخص و ثابت‌شده‌ای دارند
باتغییر سبک زندگی امروزین، ذایقه افراد هم تغییر کرده و بیشتر به سمتغذاهای آسان و در دسترس و مواد غذایی فرآوری‌شده متمایل شده است: «فعالیتو تحرک بدنی مردم شهرنشین هم به حداقل رسیده و بدخوری، بیش‌خوری و تک‌خورینه تنها تغییراتی در اندام افراد به وجود آورده بلکه با گسترده شدنگرسنگی‌های پنهان ناشی از عدم دسترسی به ریزمغذی‌های مختلف، تغییراتچشمگیری در خلق و خوی افراد به وجود آمده است. استرس، اضطراب، افسردگی،پرخاشگری و میل به تهاجم و تخریب در کودکان و بزرگسالان نتیجه عدم تعادلدر ترکیبات مواد غذایی مصرفی است
میل و گرایش روزافزون افراد به مصرف موادقندی هم از عوارض همین سبک زندگی غلط است که به ایجاد حالت‌های افسرد گی دامن می‌زند: «گرایش به مصرف هرچه بیشتر کربوهیدرات‌های تصفیه شده در قالبانواع شکلات، شیرینی، بستنی، آب‌نبات و نوشابه‌ها موجب تحریک هرچه بیشترپانکراس و ترشح سریع انسولین می‌شود. این هورمون مهم باعث هدایت قند ومولکول‌های انرژی‌زای دیگر به داخل سلول‌ها و افت قندخون و فشارخونمی‌شود. در نتیجه شخص دچار بی‌حوصلگی، کم‌طاقتی و خواب‌آلودگی شده و میل وهوس بیشتری به دریافت مواد قندی پیدا می‌کند. از طرف دیگر در صورت عدمدریافت میان‌وعده و طولانی شدن فاصله وعده‌های غذایی به خصوص در کودکان کهذخایر گلیکوژنی کمتری دارند، این افت سریع‌تر اتفاق می‌افتد و حتی موجبافت تحصیلی و عدم تمرکز آنها می‌شود

کمبودهای موثر
اما کمبود کدام مواد غذایی در ایجاد افسردگی نقش دارد؟ دکتر مظهریمی‌گوید: «پروتئین‌ها نقش موثری در فعالیت‌های سلولی دارند و کمبودشانزمینه ایجاد خستگی، بی‌حالی و سستی را فراهم می‌کند. انواع گوشت‌های قرمز،سفید، تخم‌مرغ، لبنیات، حبوبات، سویا و آجیل منابع خوب پروتئین هستند کهمتأسفانه مصرف‌شان در میان مردم روز به روز در حال کم ‌شدن است. ویتامین c، بیوتین و ویتامین‌های گروهB، به خصوص ویتامین B۶هم از جملهویتامین‌های ضداسترس هستند که به خاطر گرایش به موادغذایی فاقد اینریزمغذی‌ها، امروزه ذخایر این مواد در بدن افراد کم شده و عوارض عصبی وافسردگی مثل خستگی و خمودگی و بی‌حوصلگی در آنها بیشتر دیده می‌شودکمبود املاح معدنی مثل ید، منیزیم، آهن و روی هم با تأثیر منفی روی سیستمعصبی موجب کم‌طاقتی، افسردگی و خستگی می‌شود.

● شادی‌آفرین‌های پیشنهادی
شما می‌توانید با مصرف بعضی از موادغذایی میزان افسردگی‌تان را به حداقل برسانید. مثلا مصرف ماهی بیش از دوبار در هفته، خطر بروز افکار خودآزاری و میل به خودکشی را نزدیک به
۴۰درصد کاهش می‌دهد.  «ماهی به خاطر داشتن اسیدهای چرب امگا۳ و ویتامین‌های گروه B به ساخته شدن سروتونین که ماده‌ای شادی‌بخش است کمک می‌کند.» خاویار هم یکی از غذاهای گران‌قیمت ضداسترس است که به خاطر داشتن پروتئین‌، آهن و امگا۳ در جلوگیریاز بروز افسردگی نقش موثری دارد. : «سبزیجاتی مثل قارچ، ذرت، کلم‌سفید و کلم‌بروکلی به خاطر داشتن منابع غنی ویتامین و مواد معدنی در تقویت اعصاب، ایجاد حس طراوت و جوانی و رفع اندوه و اضطراب تأثیر گذارند. هویج و گوجه‌فرنگی هم مسکن اعصاب و آرام‌بخش‌اند. کاهو ترکیبی آرامش‌بخش دارد و از تنش‌های عصبی و اختلالات خواب جلوگیری می‌کند. فلفل‌دلمه هم به خاطر داشتن بتاکاروتن و اسیدفولیک و پتاسیم در کاهش استرس می‌تواند موثر باشد. سیب‌زمینی و کرفس هم در بهبود حالت‌های روانی نقش دارند.»
سیر از دیگر سبزیجات موثر در خلق و خو است که به خاطر افزایش تولید سروتونین سبب کاهش افسردگی می‌شود. ریحان آرام‌بخش و ضدافسردگی بوده و به خصوص برای افرادی که با تغییر فصل دچار اختلالات خلقی می‌شوند، مفید شناخته شده است. نعناع، جعفری و پیاز هم خاصیت آرام‌بخشی دارند.
انواع مغزها و دانه‌ها مثل تخمه و آجیل، به خصوص دانه کنجد به خاطر داشتن پروتئین، کربوهیدرات و مواد معدنی مثل آهن در ایجاد حالت‌های روحی مثبت تأثیر زیادی دارند.
و اما میوه‌های ضدافسردگی کدام‌اند؟ در صدر گروه میوه‌های آرام‌بخش، مرکبات قرار دارند که با حفظ اعصاب در برابر صدمات ناشی از رادیکال‌های آزاد و رهایی از فشارهای روانی، اضطراب و بی‌خوابی را کاهش می‌دهند. 
خوردن توت‌فرنگی، سیب، انار، انگور و آناناس را به افرادی که مستعد افسردگی هستند  خوب است. «سیب سرشار از انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی مثل آهن، منیزیم، کلسیم، پتاسیم، تانن و فیبر است که مصرف روزانه‌اش علاوه بر اثرات آرا‌م‌بخش در کاهش فشارخون و تقویت فکر و اندیشه موثر است. انار هم سرشار از انواع ویتامین‌ها و آهن بوده و به همین دلیل خون‌ساز نامیده می‌شود، این میوه هم شادی‌بخش است.»

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٢:٠٥ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۱٢/٢٢