علاقه شدید به مواد شیرین و افسردگی
بسیاری از افراد وقتی احساس خوشایندی ندارند، به مصرف کربوهیدرات ها و مواد قندی روی می آورند.
آیا داشتن یک روز کاری بد و یا بروز کدورت بین شما و دوست تان یا همسرتانمی تواند شما را به سمت مغازه شیرینی فروشی و یا خرید تنقلات شیرین وشکلات سوق دهد؟ آیا هر روز بعد از ظهر، به ویژه حوالی ساعت 4 ، مسافتی رارانندگی می کنید تا از فروشگاه مورد نظرتان مقداری شیرینی و شکلات بخرید؟و یا بعد از آمدن از سر کار، به سوی کابینت های آشپزخانه برای یافتن یکخوراکی شیرین حمله ور می شوید؟
اگر موارد بالا در شما صدق می کند، بهتر است بدانید که فقط شما این گونهنیستید. بسیاری از افراد هنگام ناراحتی ، افسردگی و خستگی به مصرفکربوهیدرات ها به ویژه نان ، بیسکوییت های شیرین ، بستنی و دیگر خوراکیهای شیرین روی می آورند.
به گفته برخی از متخصصین تغذیه، اشتیاق به مصرف کربوهیدرات ها بخشی اززندگی روزانه ی برخی افراد شده است و تحقیقاتی در زمینه ارتباط بین مصرفکربوهیدرات ها و حالات روحی- روانی افراد صورت گرفته است.
مطالعات گذشته درباره ی مصرف کربوهیدرات ها و افسردگی نشان می دهند که بینکاهش مقدار هورمون سروتونین (هورمون ضد افسردگی و آرامش دهنده) در بدن وعلاقه به خوردن کربوهیدرات ها ارتباط مستقیمی وجود دارد. از مشخصه هایکاهش این هورمون، بروز افسردگی و نیز عدم تمرکز فکری است.
البته برخی از متخصصین نیز در مورد ارتباط بین افسردگی و مصرف کربوهیدرات ها، دچار تردید هستند.
بررسی های متخصصین همچنین نشان می دهد که اشتیاق به خوراکی های شیرین،گاهی به دلیل عادتی است که برای افراد در طی سال ها به وجود آمده و ترک آنمانند ترک هر عادت دیگری، سخت است.
عوامل تاثیر گذار در اشتیاق به کربوهیدرات ها کدامند؟
همانطور که در بالا گفته شد متخصصین معتقدند اشتیاق به کربوهیدرات ها باکاهش مقدار هورمون سروتونین در بدن مرتبط است. بررسی های نشان می دهدبسیاری از افراد، هر روز در ساعات بین 3/30 تا 5 بعد از ظهر ، تمایل بهمصرف کربوهیدرات دارند. به نظر می رسد سنت قدیمی مصرف چای و قند (یاشیرینی) هنگام عصر ، برای رفع نیاز بدن به مواد قندی بوده است که یک پدیدهطبیعی عصبی- شیمیایی است.
در نقطه مقابل، گروه دیگری از پژوهشگران معتقدند ارتباطی بین حالات روحی ومصرف کربوهیدرات ها وجود ندارد و ممکن است به دلیل خسارات مالی و یاناکامی در فعالیت های روزمره، فرد غمگین و ناراحت باشد. به عبارتی ناراحتیشما منشاء خارجی داشته باشد و صرفا به علت کاهش هورمون سروتونین نباشد .علاوه بر این ممکن است که یک علت خارجی، موجب کاهش سطح سروتونین خون گرددو به دنبال آن اشتیاق به کربوهیدرات ها و مواد قندی در فرد بروز کند.
اشتیاق به مواد قندی در اثر عادت
برخی شواهد حاکی از آن است که اشتیاق به کربوهیدرات ها، شاید نوعی عادتغذایی باشد که قبلا در فرد به وجود آمده است؛ مثلا ممکن است خانمی اینعقیده را داشته باشد که عصبانیت، احساس معقولی نیست و می بایست آن را بهوسیله خوردن شیرینی جات از بین برد، زیرا در کودکی یا خودش از چنین روشیاستفاده می کرده و یا والدین او سعی می کردند با دادن خوراکی های شیرین ،وی را از ناراحتی درآورند.
هم چنان که خیلی از افراد، دلیل استفاده ی مکرر و زیاد از مواد قندی را،رهایی از ضعف عمومی بیان می کنند. ولی ذکر این نکته مهم است که استفاده ازمواد شیرین، اگرچه در کاهش ضعف بدن برای مدت کمتر از نیم ساعت مفید است،ولی پس از آن به دلیل ترشح انسولین، کاهش مجدد قند خون و ضعف بیشتر را بههمراه خواهد داشت و در نهایت، باعث مصرف بیش از حد مواد قندی و دریافتزیاد انرژی خواهد گردید.

میل زیاد به مواد قندی در اثر رژیم لاغری
علاقه زیاد به مصرف کربوهیدرات ها می تواند در اثر رژیم های لاغری باشد.
مطالعات گذشته نشان داده اند که افراد علاقمند به کربوهیدرات می توانندکالری بیشتری دریافت کنند. آنها می توانند نسبت به افراد عادی، روزانه بیشاز 800 کیلوکالری غذای بیشتر بخورند، در حالی که اغلب آنها دچار چاقی واضافه وزن هستند و برخی از آنها توانسته اند با راهکارهایی مثل : افزایشفعالیت بدنی ، کمتر غذاخوردن در وعده های اصلی غذایی و مصرف کربوهیدراتهای کم چرب مانند ذرت بوداده، وزن خود را کنترل کنند.
اما جالب است بدانید برخی از افرادی که از رژیم های لاغری با مواد شیرینکم استفاده می کنند، پس از مدتی به مصرف کربوهیدرات ها تمایل زیادی پیدامی کنند، به ویژه آنهایی که از رژیم های پُر پروتئین و کم کربوهیدراتپیروی می کنند (مثل رژیم اتکینز). این یک پیغام طبیعی بدن است که نشان میدهد بدنتان به کربوهیدرات بیشتری نیاز دارد و یک میل غیر طبیعی محسوب نمیگردد.
استفاده از مواد شیرین، روشی برای خوددرمانی افسردگی
به نظر می رسد برخی افراد که حالت افسردگی کمی دارند، از روش خوددرمانی به وسیله غذا استفاده می کنند.

محققین برخی زنان چاق را که علاقه زیادی به مصرف کربوهیدرات ها داشتند،مورد بررسی قرار دادند. در این تحقیق به زنان گفته شد بین یک نوشیدنی غنیاز پروتئین (مثل شیر) و یک نوشیدنی غنی از کربوهیدرات (مثل نوشابه) ، یکیرا انتخاب کنند.

نتایج تحقیق نشان داد که وقتی زنان در بدترین حالات روحی قرار داشتند،نوشیدنی کربوهیدراتی را بیشتر از نوشیدنی پروتئینی انتخاب می کردند. بهعلاوه نوشیدنی حاوی مواد قندی، حالات روحی آنان را بهتر می کرد.

خوردن کربوهیدرات منجر به بهبود حالات روحی در افراد علاقمند بهکربوهیدرات برای مدت 20 دقیقه می گردد، زیرا با خوردن کربوهیدرات، بدنسروتونین بیشتری را می سازد. سروتونین هورمون ضد افسردگی و نشاط آور استکه وقتی شاد هستید، در بدنتان ترشح می شود. لذا مصرف کربوهیدرات می تواندتلاشی برای رفع افسردگی محسوب شود.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٢:٠٤ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/۱٢/٢٢